Spis treści:
- Zimowe cięcie winorośli – najlepsze terminy
- Jak ciąć winorośl zimą – krok po kroku
- Młode i starsze krzewy – różnice w cięciu
Zimowe cięcie winorośli – najlepsze terminy
Termin cięcia winorośli ma duże znaczenie dla kondycji krzewu i późniejszego owocowania. Zbyt wczesny zabieg może narazić pędy na uszkodzenia od mrozu, a zbyt późny sprzyja silnemu wyciekaniu soków z ran (określanemu jako płacz łozy), co osłabia roślinę.
Najbezpieczniej jest wykonać cięcie na przedwiośniu – pod koniec lutego i w pierwszej połowie marca. Wtedy ryzyko silnych mrozów jest zwykle mniejsze, a winorośl nadal pozostaje w spoczynku. Jeśli jednak zima jest łagodna, możesz się za to zabrać już na przełomie stycznia i lutego.
Inną opcją jest cięcie dwuetapowe – jesienią wykonuje się wstępne skrócenie pędów, a zasadnicze cięcie zostawia na wiosnę, gdy widać ewentualne przemarznięcia. Unikaj cięcia od początku kwietnia do połowy maja, bo wtedy płacz łozy jest najsilniejszy.
Przeczytaj również: Zimowe cięcie winorośli. Kiedy najlepiej je wykonać – w grudniu czy styczniu?
Jak ciąć winorośl zimą – krok po kroku
Dopiero zaczynasz uprawę winorośli? Poznaj podstawowe pojęcia, które pomogą ci zidentyfikować właściwe punkty.
Pień to wieloletnia, zdrewniała część krzewu. Z pnia wyrastają łozy – pędy zdrewniałe, które wyrosły w poprzednim sezonie. Z łóz rozwijają się latorośle, czyli tegoroczne zielone przyrosty. To właśnie na latoroślach zawiązują się owoce.
Winorośl plonuje na latoroślach wyrastających z łóz, dlatego zimą zostawia się ich tylko tyle, ile krzew jest w stanie wykarmić. Gdy pędów jest za dużo, winorośl się zagęszcza, a owoce są mniejsze i gorzej się wybarwiają. Zbyt mocne cięcie z kolei ogranicza plon, ale pobudza roślinę do silnego wzrostu.
Wypróbuj metodę sznura jednoramiennego (Guyota). W pierwszym roku po posadzeniu skróć pęd główny nad drugim oczkiem od ziemi. W drugim zostaw silniejszy z dwóch pędów, słabszy usuń, a wybrany przytnij na wysokości około 70–80 cm. W trzecim roku rozepnij pęd główny do około 150 cm i wybierz kilka pędów bocznych, które rozprowadzisz poziomo na podporze.
- Technika cięcia
Prawidłowe cięcie winorośli zapobiega powstawaniu trudno gojących się ran. Pędy zawsze tnij ostrym, zdezynfekowanym sekatorem. Do grubszych pędów użyj piły ogrodniczej. Przed przystąpieniem do pracy przetrzyj ostrza spirytusem lub środkiem dezynfekującym, aby nie przenosić chorób między roślinami.
Każde cięcie wykonuj pod kątem około 45 stopni, w stronę przeciwną do pąka, na wysokości 1,5–2 cm nad oczkiem. Im mniejsza i gładsza rana, tym szybciej się zagoi.
Podczas zabiegu usuń wszystkie pędy uszkodzone, chore i przemarznięte. Przerzedź krzew, pozostawiając zdrowe, dobrze rozmieszczone łozy. Na każdej pozostawionej łozie zachowaj 2–3 pąki przy cięciu krótkim lub 8–12 pąków przy długim, w zależności od odmiany i siły wzrostu krzewu.
Częstym błędem początkujących jest zbyt słabe cięcie. Winorośl dobrze reaguje na radykalne przycinanie – stymuluje ją do lepszego wzrostu i obfitszego owocowania. Lepiej przyciąć krzew mocniej niż nie przyciąć go wcale.
Umiejętne przycięcie winorośli w zimie sprawi, że roślina będzie dużo lepiej owocować. Fot. mvg684/123RF.com
- Czy trzeba zabezpieczyć winorośl po przycięciu?
Po cięciu wykonanym w dobrym terminie zwykle nie trzeba zabezpieczać ran. Gdy przycinasz winorośl pod koniec lutego lub na początku marca, rany najczęściej szybko się zabliźniają.
O zabezpieczeniu warto pomyśleć wtedy, gdy tniesz jesienią albo gdy po wiosennym cięciu zapowiadane są przymrozki. W takiej sytuacji możesz użyć pasty ogrodniczej lub maści sadowniczej, zwłaszcza na większe rany (powyżej ok. 2 cm).
Przeczytaj również: Ukorzenianie sztobrów winorośli. Prosty sposób na rozmnożenie winorośli
Młode i starsze krzewy – różnice w cięciu
Młode winorośle, czyli rośliny do trzeciego roku po posadzeniu, wymagają przede wszystkim cięcia formującego. W tym okresie kształtujesz szkielet krzewu – pień i ramiona wieloletnie. Nie skupiaj się jeszcze na owocowaniu, tylko na budowaniu silnej struktury.
W pierwszych latach ograniczaj liczbę pozostawianych pędów. Pozwól roślinie rozwinąć mocny system korzeniowy i grube, zdrewniałe części. Młode krzewy lepiej znoszą nawet silne cięcie, pod warunkiem, że zostawisz właściwe pędy.
Starsze, owocujące winorośle wymagają regularnego cięcia odmładzającego i regulującego. Co roku usuwaj zdrewniałe ramiona, które owocowały w poprzednich sezonach, i zastępuj je młodszymi łozami. Dzięki temu krzew zachowuje żywotność i plonuje obficie przez wiele lat.
Przy starszych roślinach zwracaj też uwagę na tak zwane wilki, czyli silne pędy wyrastające z wieloletnich części krzewu. Możesz je wykorzystać do odmłodzenia winorośli – pozostawiony wilk w następnym sezonie stanie się łozą owoconośną.
Źródło: Deccortia.pl
Przeczytaj również:
Co siać w styczniu? Przygotowania do nowego sezonu w ogrodzie - winter sowing i siew na rozsadę
Nowa konkurentka dla popularnych tui. Żywopłot, który co kilka miesięcy wygląda inaczej
Najlepsze odmiany pomidorów na 2026 rok. Do sadzenia na balkonie, w gruncie i szklarni